Japon Mum Grafikleri
Finansal piyasaların analizi için kullanılan birçok araçtan biri de Japon Mumudur. Mumlar, Japonlar tarafından pirinç ticareti konusunda kendilerine yardımcı olması amacıyla 17.yüzyılda yaratıldı. Mumlar, günümüzde alım-satım yapanlar arasında büyük ölçüde bu grafik tekniğini batı dünyasına tanıtan Steve Nison'un çabalarıyla popüler hale gelmiştir. Mumlar, biçimlerinden dolayı grafiklere işlenen fiyatların okunmasını kolaylaştırırlar.
Mumlar, günümüzde temel olarak teknik analistler tarafından piyasanın duyarlılığı hakkında ipuçları olarak kullanılırlar. Alım satım yapanlar, mumları kullanarak trenddeki değişikleri hızlı bir şekilde fark edip, tepki verebilirler.
Mum Nedir?
Mumlar bir finansal varlığın açılış ve kapanış fiyatlarının, yüksek ve düşük değerlerinin grafik şeklinde gösterimini içeren bir çubuk grafik tipidir. Ayrıca, mumlar bir varlığın açılış fiyatının üstünde veya altında kapanıp kapanmadığını da gösterir. Aşağıdaki şema basit bir mumun nasıl göründüğünü göstermektedir.
Bu şemadan, mumların aslında her iki ucundan da yanan bir mum gibi göründüğünü görebiliyoruz. İki “fitil” arasındaki alan “Gerçek Gövde” olarak bilinir; normalde siyah/beyaz veya kırmızı/mavi olarak gösterilir. Analist yalnızca bir bakışta, gerçek gövdenin renklerine göre varlığın açılış fiyatından daha yüksek (beyaz veya mavi) veya daha alçak bir değer (siyah veya kırmızı) ile kapanıp kapanmadığını söyleyebilir.
Gerçek gövdenin üstündeki veya altındaki alanlar (fitil), sırasıyla üst gölge ve alt gölge olarak bilinir. Gölgeler finansal varlığın işlem gördüğü en yüksek (üst gölge) ve en düşük (alt gölge) fiyatları gösterir.
Yukarıdaki şemaya göre, soldaki mumun (siyah mum) açılış fiyatından daha düşük seviyede kapandığını söyleyebiliriz. Sağdaki mum (beyaz mum), kapanış fiyatının açılış fiyatından daha yüksek olduğunu göstermektedir.
Temel Mum Şablonları
Mum şablonları birkaç kategoriye ayrılabilir:
Fırıldaklar
Fırıldaklar her iki uçtaki uzun gölgeler ve kısa bir gerçek gövde ile nitelendirilir. Kısa gerçek gövde, rengine bakılmaksızın açılış ve kapanış fiyatları arasında çok küçük fiyat değişikliği olduğunu gösterir. Fırıldaklar kararsız bir piyasaya işaret ederler.
Marubozu Şablonları
Marubozu şablonları siyah ya da beyaz olabilir.
Tipik Marubozu şablonlarının gölgeleri yoktur. Siyah Marubozu, varlığın açılış fiyatının yüksek değerine ve kapanış fiyatının düşük değerine eşit olduğu bir durumu temsil eder. Bu durum ayı piyasasına benzer bir piyasanın göstergesidir. Ayrıca mumun neden gölgesi olmadığını da açıklar. Öte yandan, beyaz Marubozu varlığın açılış fiyatının düşük değerine ve kapanış fiyatının yüksek değerine eşit olduğu bir durumu temsil eder (boğa piyasası benzeri).
Doji Şablonları
Doji şablonu, bir varlığın açılış ve kapanış fiyatlarının aynı olması halinde ortaya çıkar. Bu durum, mumun ince bir çizgi gibi görünmesini sağlayan küçük veya kısa bir gövdeye sahip olması halinde görülür. Tipik olarak 4 ana Doji Mum Şablonu tipi bulunur.
Doji Şablonları ve Yansımaları
Alım satım yapanlar bir grafikte bir Doji şablonu tespit ettiğinde, genellikle dikkatlerini şablondan önce gelen mumlara çevirir.
Doji, bir beyaz Marubozu dizisinden sonra ortaya çıkarsa, bu durum alıcı tarafında zayıflayan piyasa güçlerinin göstergesidir, yani, piyasada fiyatları yukarı itmek için yeterli sayıda alıcı olmaması halidir. Durum ayrıca alıcıların muhtemelen fiyatları daha da aşağı çekmek adına piyasaya atlamak için fırsat beklediğini göstermektedir.
Öte yandan, Doji bir dizi siyah Marubozu'dan sonra görülürse, bu durum satıcı tarafındaki piyasa güçlerinin zayıfladığını gösterir. Fiyatların daha fazla düşmesi için daha fazla satıcı gereklidir. Bu durumda, alıcılar anlaşmaya gitmek isteyeceklerdir.
Tekil Mum Şablonları
Marubozu ve Doji mum şablonları dışında, ayrıca gözlenmesi gereken tekil mum şablonları da mevcuttur.
Çekiç ve Asılan Adam Şablonu
Çekiç ve Asılan Adam mum şablonlarının her ikisi de gerçek gövde renkleri istisna olmak kaydıyla aynı görünürler.
Çekiç
Çekiç fiyatlarda düşüş ve dibe vurma uyarısı veren boğa benzeri bir geri dönme şablonunun göstergesidir. Uzun gölge, varlığın fiyatının satıcılar tarafından aşağıya doğru itildiğini gösterir.
Asılan Adam Şablonu
Asılan Adam şablonu Çekiç şablonunun tersidir. Trendin pikinin yakınlarında güçlü bir direnç tarafından işaretlenen ayı benzeri trend geri dönüşünün göstergesidir. Burada, piyasada alıcıdan daha çok satıcı vardır. Asılan adamın gölgesinin uzunluğu, güçlü satış baskısını gösterir.
Kayan Yıldız ve Ters Çekiç
Gerçek gövdelerinin renkleri istisna olmak kaydıyla, görünümleri aynı olan kayan yıldız ve ters çekiç şablonları uzun ve ince üst gölgelerin yanında kısa bir gerçek gövde ile temsil edilirler.
Kayan Yıldız, ayı benzeri trend geri dönüşünün göstergesidir ve düşük değerde açılan, yeni bir yüksek değere tırmanan, ancak dipte kapanan bir varlığı gösterir. Alıcıların fiyatları yukarı itmeyi denediğini, ancak satış baskısıyla ezildiklerini gösterir.
Öte yandan, ters çekiç kayan yıldızın tam karşıtı bir durumu temsil eder.
Bu durumda, fiyatlar düşüyordur, ancak uzun üst gölge ile de gösterildiği üzere, alıcılar fiyatları yukarı itmeye çabalıyordur. Kapanış fiyatı, güçlü satış baskısına rağmen alıcıların fiyatları yükseğe itme konusunda başarılı olduğunu gösterir.
Diğer Mum Şablonları
Yukarıda sözü edilen mum şablonları yanında, birden fazla mumu içeren daha karmaşık şablonlar da bulunmaktadır. Bunlar:
- Yutan Mumlar
- Akşam ve Sabah Yıldızları
- Üçlü İçeriden Yukarı ve Aşağı
- Üç Beyaz Asker ve Siyah Kargalar
- Cımbız Dipler ve Tepeler
Sonuç
Alım-satım yapanların yatırım kararlarını yalnızca mumlara dayandırmaması gerekliliği asla unutulmamalıdır. En iyi ihtimalle, bunlar analistlerin analizlerini doğrulamak için kullandığı uzman araçlardan yalnızca biridir.
Finansal piyasaların analizi için kullanılan birçok araçtan biri de Japon Mumudur. Mumlar, Japonlar tarafından pirinç ticareti konusunda kendilerine yardımcı olması amacıyla 17.yüzyılda yaratıldı. Mumlar, günümüzde alım-satım yapanlar arasında büyük ölçüde bu grafik tekniğini batı dünyasına tanıtan Steve Nison'un çabalarıyla popüler hale gelmiştir. Mumlar, biçimlerinden dolayı grafiklere işlenen fiyatların okunmasını kolaylaştırırlar.
Mumlar, günümüzde temel olarak teknik analistler tarafından piyasanın duyarlılığı hakkında ipuçları olarak kullanılırlar. Alım satım yapanlar, mumları kullanarak trenddeki değişikleri hızlı bir şekilde fark edip, tepki verebilirler.
Mum Nedir?
Mumlar bir finansal varlığın açılış ve kapanış fiyatlarının, yüksek ve düşük değerlerinin grafik şeklinde gösterimini içeren bir çubuk grafik tipidir. Ayrıca, mumlar bir varlığın açılış fiyatının üstünde veya altında kapanıp kapanmadığını da gösterir. Aşağıdaki şema basit bir mumun nasıl göründüğünü göstermektedir.
Bu şemadan, mumların aslında her iki ucundan da yanan bir mum gibi göründüğünü görebiliyoruz. İki “fitil” arasındaki alan “Gerçek Gövde” olarak bilinir; normalde siyah/beyaz veya kırmızı/mavi olarak gösterilir. Analist yalnızca bir bakışta, gerçek gövdenin renklerine göre varlığın açılış fiyatından daha yüksek (beyaz veya mavi) veya daha alçak bir değer (siyah veya kırmızı) ile kapanıp kapanmadığını söyleyebilir.
Gerçek gövdenin üstündeki veya altındaki alanlar (fitil), sırasıyla üst gölge ve alt gölge olarak bilinir. Gölgeler finansal varlığın işlem gördüğü en yüksek (üst gölge) ve en düşük (alt gölge) fiyatları gösterir.
Yukarıdaki şemaya göre, soldaki mumun (siyah mum) açılış fiyatından daha düşük seviyede kapandığını söyleyebiliriz. Sağdaki mum (beyaz mum), kapanış fiyatının açılış fiyatından daha yüksek olduğunu göstermektedir.
Temel Mum Şablonları
Mum şablonları birkaç kategoriye ayrılabilir:
Fırıldaklar
Fırıldaklar her iki uçtaki uzun gölgeler ve kısa bir gerçek gövde ile nitelendirilir. Kısa gerçek gövde, rengine bakılmaksızın açılış ve kapanış fiyatları arasında çok küçük fiyat değişikliği olduğunu gösterir. Fırıldaklar kararsız bir piyasaya işaret ederler.
Marubozu Şablonları
Marubozu şablonları siyah ya da beyaz olabilir.
Tipik Marubozu şablonlarının gölgeleri yoktur. Siyah Marubozu, varlığın açılış fiyatının yüksek değerine ve kapanış fiyatının düşük değerine eşit olduğu bir durumu temsil eder. Bu durum ayı piyasasına benzer bir piyasanın göstergesidir. Ayrıca mumun neden gölgesi olmadığını da açıklar. Öte yandan, beyaz Marubozu varlığın açılış fiyatının düşük değerine ve kapanış fiyatının yüksek değerine eşit olduğu bir durumu temsil eder (boğa piyasası benzeri).
Doji Şablonları
Doji şablonu, bir varlığın açılış ve kapanış fiyatlarının aynı olması halinde ortaya çıkar. Bu durum, mumun ince bir çizgi gibi görünmesini sağlayan küçük veya kısa bir gövdeye sahip olması halinde görülür. Tipik olarak 4 ana Doji Mum Şablonu tipi bulunur.
Doji Şablonları ve Yansımaları
Alım satım yapanlar bir grafikte bir Doji şablonu tespit ettiğinde, genellikle dikkatlerini şablondan önce gelen mumlara çevirir.
Doji, bir beyaz Marubozu dizisinden sonra ortaya çıkarsa, bu durum alıcı tarafında zayıflayan piyasa güçlerinin göstergesidir, yani, piyasada fiyatları yukarı itmek için yeterli sayıda alıcı olmaması halidir. Durum ayrıca alıcıların muhtemelen fiyatları daha da aşağı çekmek adına piyasaya atlamak için fırsat beklediğini göstermektedir.
Öte yandan, Doji bir dizi siyah Marubozu'dan sonra görülürse, bu durum satıcı tarafındaki piyasa güçlerinin zayıfladığını gösterir. Fiyatların daha fazla düşmesi için daha fazla satıcı gereklidir. Bu durumda, alıcılar anlaşmaya gitmek isteyeceklerdir.
Tekil Mum Şablonları
Marubozu ve Doji mum şablonları dışında, ayrıca gözlenmesi gereken tekil mum şablonları da mevcuttur.
Çekiç ve Asılan Adam Şablonu
Çekiç ve Asılan Adam mum şablonlarının her ikisi de gerçek gövde renkleri istisna olmak kaydıyla aynı görünürler.
Çekiç
Çekiç fiyatlarda düşüş ve dibe vurma uyarısı veren boğa benzeri bir geri dönme şablonunun göstergesidir. Uzun gölge, varlığın fiyatının satıcılar tarafından aşağıya doğru itildiğini gösterir.
Asılan Adam Şablonu
Asılan Adam şablonu Çekiç şablonunun tersidir. Trendin pikinin yakınlarında güçlü bir direnç tarafından işaretlenen ayı benzeri trend geri dönüşünün göstergesidir. Burada, piyasada alıcıdan daha çok satıcı vardır. Asılan adamın gölgesinin uzunluğu, güçlü satış baskısını gösterir.
Kayan Yıldız ve Ters Çekiç
Gerçek gövdelerinin renkleri istisna olmak kaydıyla, görünümleri aynı olan kayan yıldız ve ters çekiç şablonları uzun ve ince üst gölgelerin yanında kısa bir gerçek gövde ile temsil edilirler.
Kayan Yıldız, ayı benzeri trend geri dönüşünün göstergesidir ve düşük değerde açılan, yeni bir yüksek değere tırmanan, ancak dipte kapanan bir varlığı gösterir. Alıcıların fiyatları yukarı itmeyi denediğini, ancak satış baskısıyla ezildiklerini gösterir.
Öte yandan, ters çekiç kayan yıldızın tam karşıtı bir durumu temsil eder.
Bu durumda, fiyatlar düşüyordur, ancak uzun üst gölge ile de gösterildiği üzere, alıcılar fiyatları yukarı itmeye çabalıyordur. Kapanış fiyatı, güçlü satış baskısına rağmen alıcıların fiyatları yükseğe itme konusunda başarılı olduğunu gösterir.
Diğer Mum Şablonları
Yukarıda sözü edilen mum şablonları yanında, birden fazla mumu içeren daha karmaşık şablonlar da bulunmaktadır. Bunlar:
- Yutan Mumlar
- Akşam ve Sabah Yıldızları
- Üçlü İçeriden Yukarı ve Aşağı
- Üç Beyaz Asker ve Siyah Kargalar
- Cımbız Dipler ve Tepeler
Sonuç
Alım-satım yapanların yatırım kararlarını yalnızca mumlara dayandırmaması gerekliliği asla unutulmamalıdır. En iyi ihtimalle, bunlar analistlerin analizlerini doğrulamak için kullandığı uzman araçlardan yalnızca biridir.







